Kedi Sağlığı · 4 dk okuma
Kedilerde Böbrek Yetmezliğinin Evreleri
Böbrekler, kedinizin genel sağlığında hayati rol oynayan çeşitli temel işlevleri yerine getirir. Bugün, Kayseri veteriner hekimlerimiz kedilerde böbrek yetmezliğinin her aşamasında beklenen süreci, belirtileri ve tedaviyi açıklıyor.

Kedinizin Böbrekleri
Kedinizin böbrekleri sağlıklı olduğunda, toksinleri uzaklaştırmak, kan basıncını düzenlemek, normal elektrolit dengesini korumak, sıvı ve kalsiyum dengesini sağlamak ve kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyaran hormonlar üretmek gibi işlevleri yerine getirir.
Kedinizde böbrek yetmezliği teşhisi konulmuşsa, böbrekler artık verimli bir şekilde çalışmıyor demektir. Bu durum enfeksiyonlar, tümörler veya zehirli bir madde yutma gibi çeşitli faktörler ve koşullar nedeniyle ortaya çıkabilir.
Kedilerde böbrek yetmezliğinin en büyük riski, böbreklerin kanı tehlikeli toksinlerden arındıramamasıdır.
Kedilerde Böbrek Yetmezliği Türleri
Kedilerde iki tür böbrek yetmezliği vardır. Her türün nedenleri, tedavi seçenekleri ve prognozu farklıdır.
Akut Böbrek Yetmezliği
Kedinizde akut böbrek yetmezliği varsa, bu böbreklerinin aniden düzgün çalışamaz hale geldiği anlamına gelir. Bu tür böbrek yetmezliği günler veya haftalar içinde aniden ortaya çıkar. Zamanında teşhis edilirse, akut böbrek yetmezliği genellikle geri döndürülebilir.
Her yaştaki kedilerde görülebilen bu durum, genellikle zehirlenme, travma, enfeksiyon, organ yetmezliği, üretral tıkanıklıklar, dehidrasyon ve diğer nedenlerden kaynaklanır. Zehirli bitkiler, böcek ilaçları, temizlik sıvıları ve insan ilaçları gibi zehirler, akut böbrek yetmezliğinin en yaygın nedenidir.
Kronik Böbrek Yetmezliği
Kedilerde kronik böbrek yetmezliği, genellikle birkaç ay hatta yıllar içinde gelişen kademeli bir durumdur. Bu tür böbrek yetmezliğine genellikle otoimmün hastalıklar, böbreklerdeki kistler ve genetik faktörler neden olur.
Kronik böbrek yetmezliği, böbreklerin kanı toksinlerden arındırma yeteneğini kaybetmesiyle birlikte yavaş yavaş işlevini yitirmesine ve total böbrek yetmezliğine yol açabilen ilerleyici bir hastalıktır.
Kedilerde Böbrek Yetmezliği Belirtileri
Böbrekler kedinizin vücudundan atıkları düzgün bir şekilde atmadığında, kedinizin normalden daha fazla su içtiğini ve daha sık idrar yapmaya çalıştığını fark edebilirsiniz. Toksinler kedinin vücudunda biriktiği için mide bulantısı hissedebilir ve yemek yemeyi bırakabilir. Genel olarak, kediniz uyuşuk ve mutsuz görünecektir.
Kedilerde böbrek yetmezliğinin genel belirtileri şunları içerebilir:
Zayıflık
Kilo kaybı
Dehidrasyon
Aşırı susuzluk
İştahsızlık
Ağız kokusu
Depresyon
İshal ve/veya kusma (kan içerebilir)
Kedinizde akut böbrek yetmezliği varsa, sırtının kamburlaşması veya bacaklarının sertleşmesi gibi belirtiler de fark edebilirsiniz; bu belirtiler kedinizin böbreklerinin ağrıya neden olduğunu gösterir.
Kronik böbrek yetmezliği yıllar içinde kademeli olarak ilerler ve belirtileri fark edilmeyebilir. Belirtileri görmeye başladığınızda ise hastalık zaten böbreklerin tamamen yetmezliğine yol açmış olabilir.
Kronik böbrek hastalığının kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, erken teşhis ve tedavi edildiği takdirde kedinizin ömrü ve yaşam kalitesi artırılabilir.
Böbrek Yetmezliğinin Evreleri
Uluslararası Böbrek Hastalıkları Derneği'ne (IRIS) göre şu anda böbrek hastalığının 4 evresi bulunmaktadır. Aşağıda her evrede neler olduğu ve kedinizin nasıl bakılacağı açıklanmaktadır.
Aşama 1
Kedinin idrarında yüksek miktarda protein ve yüksek tansiyon var. Bu aşamada evcil hayvanınızın şunlara ihtiyacı olacak:
Gerektiğinde diş bakımı ve damardan sıvı desteği (kedinizde diş eti hastalığı gelişmezse yaşam süresini 2-3 yıl uzatabilirsiniz)
Kan ve idrar testleri en az yılda bir kez yapılmalıdır.
Böbreklerin artık yeterince üretemediği aktif D vitaminini yerine koymak için kalsitriol tedavisi uygulanır.
Evcil hayvanın yüksek tansiyonu ve/veya idrarında protein varsa uygun ilaç tedavisi uygulanmalıdır.
Böbreklerdeki iltihabı azaltmak için yağ asidi takviyesi (balık yağı)
Böbrek taşı olup olmadığını kontrol etmek için karın bölgesinin röntgenini çektirmeyi düşünün.
Aşama 2
Bu aşamada, kedinizin idrarı artık konsantre olmayacak ve 1. aşamadaki tüm maddelere ek olarak şunlara da ihtiyaç duyacaktır:
Kan basıncı, kan ve idrar testleri yılda iki kez.
Ek potasyum takviyesi gerekebilir.
Böbrek hastalığına uygun bir diyete başlayın.
Böbreklerdeki kan basıncını düşürmeye yönelik ilaç
Aşama 3
3. Aşama, 1. ve 2. aşamaların tüm bileşenlerine ek olarak şunları içerecektir:
Bağırsakta azotlu atık ürünlerinin tutulmasına yardımcı olan bir probiyotik takviyesi.
Kan testleri 3-6 ayda bir, idrar testleri ise en az yılda bir kez yapılmalıdır.
Fosfor seviyesi yükselirse fosfor bağlayıcı ilaç kullanılır.
Gerekirse üreminin yan etkilerini (bulantı, kusma ve mide ülserleri dahil) ilaçlarla kontrol altına alın.
Aşama 4
4. evredeki kediler, 1-3. evrelerdeki her şeye ek olarak şunlara da ihtiyaç duyacaktır:
Kan basıncı ve kan testleri 3 ayda bir, idrar testleri ise yılda en az iki kez yapılmalıdır.
Anemi tedavisi gerektiği şekilde uygulanır.
Kedilerde Böbrek Yetmezliği Nasıl Teşhis Edilir ve Tedavi Edilir?
Veterineriniz kedinizi kapsamlı bir şekilde muayene edecek; bu muayene kan ve idrar testlerini, röntgeni ve muhtemelen ultrasonu içerecektir. Böbrek biyopsisi de gerekebilir.
Böbrek hastalığı tespit edilirse, tedaviler arasında dehidrasyonu düzeltmek için intravenöz sıvılar, vitamin enjeksiyonları, takviyeler, ilaçlar ve muhtemelen tıkanıklıkları gidermek için ameliyat yer alabilir. Böbrek yetmezliği tedavisinde amaç, semptomları kontrol altına almak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır.
Kedinizin tedavisini özenle yönetilen bir diyet ve bol miktarda temiz ve taze su ile destekleyebilirsiniz. Veterineriniz, kedinizi kademeli olarak hem fosfor hem de protein açısından düşük, D vitamini ve omega-3 yağ asitleri ile zenginleştirilmiş bir böbrek diyetiyle beslemenizi önerecektir.
Böbrek yetmezliğinin son evresindeki kediler için palyatif bakım gereklidir. Son günlerinde bu, onları sıcak ve rahat tutmak, yakınlarında yiyecek, su ve kum kabı bulundurmak ve bolca sevgi dolu insan arkadaşlığı sağlamak anlamına gelir.
